Hoofd menu
Column

Zwarte piet

ZWARTE PIET.

Hoe leg ik later aan mijn kinderen uit, die bladerend door mijn oude fotoboeken, opmerken dat de Pieten die in mijn tijd nog op bezoek kwamen, zwart waren? Wat vinden ze van de Sinterklaasliedjes, die ik ze voorzing, nog een zwarte Piet uit fietsen ging en niet een gele of een groene?

zwarte pietOp facebook zie ik mensen zowaar dozen vol Fisher Price en Playmobil zwarte Pieten hamsteren! Geinig, maar wat heeft dat nu nog voor zin? Later zullen onze kinderen ze links laten liggen, omdat ze dan allang niet meer bestaan. En als ze het wagen zo’n poppetje mee naar school te nemen, zijn het een stel racisten.

Op dit moment is een schrijver druk doende, om alle Sinterklaasliedjes, waar nog een zwarte Piet in voor komt te herschrijven en heeft de VN zijn oordeel uitgesproken. De ene gemeente gaat de zwarte Piet weigeren en de andere laat hem toe. De NTR zit in crisisberaad en bestelt bij voorbaat al andere kleuren schmink en de HEMA, toonbeeld van Hollands glorie, heeft de zwarte kindervriend inmiddels afgedankt.
Zelf speel ik vanaf mijn vijftiende zwarte Piet voor kinderen en ik vond het juist wel grappig om op mijn bruine huid een zwarte laag schoensmeer aan te brengen. Ik vond het daarom ook jammer, dat de schmink op een gegeven moment eerder bruin werd dan zwart, het leek dan namelijk of ik een zonnebankje had genomen. Beetje het Jules Deelder gevoel: Wat zwart is, moet zwart blijven.

Ik denk vooral met heimwee terug aan die momenten dat mijn moeder in de week voor 5 december, in mijn bijzijn, met een zwarte Piet belde. “Ja, dag zwarte Piet, u spreekt met de moeder van Shishir. Zeg zwarte Piet, Shishir zou het erg leuk vinden als u op 5 december langs zou komen? Wat zegt u? O, u heeft nog wel een plekje in de agenda. Dat is geweldig, u komt met nog een zwarte Piet! Ja, ik zal hem zeggen dat hij braaf moet zijn en vooral rustig! Ok, zwarte Piet tot 5 december.” Ik keek mijn moeder met grote ogen aan, ze had zojuist een afspraak gemaakt met zwarte Piet en die had beloofd met nog een zwarte Piet langs te komen. Ik probeerde die week minder luidruchtig te zijn en op tijd te komen voor het eten.

Op pakjesavond zelf, zat ik gespannen voor het raam te wachten en inderdaad rond de klok van zeven uur kwamen er vanuit het donker twee zwarte Pieten aangelopen. Ik rende met bonkend hart naar de deur en bij het open doen, vlogen de pepernoten om mijn oren. Mijn moeder zag het met lede ogen aan, want zij moest de volgende dag weer stofzuigen, maar haar gezicht klaarde weer op, toen ze mij zag springen en dansen, omdat de zwarte Pieten werkelijk waren gekomen.

Ik schudde de hand van zwarte Piet en meende bij hun begroeting, de stemmen van twee oudere buurkinderen te herkennen. Dat moment vergeet je nooit meer. Je herkende ze aan hun houding, gezicht en de stem die welliswaar vervormd was, maar de spanning bleef. Ik bleef ze lang aankijken en probeerde ze thuis te brengen, maar de zak met cadeautjes waren afleidend genoeg.

Ik weet nog hoe ik een drumstel kreeg en ik een zwarte Piet uit blijdschap om de nek vloog, waarbij ik een stukje blond haar onder het zwarte kroeshaar vandaan zag komen. Ik kuste de andere zwarte Piet op de wangen en mijn vader merkte op, dat ik nu wel op een schoorsteenveger leek.
Bij hun vertrek, bekende ik mijn moeder met het schaamrood op de kaken, dat ik dacht Miranda en Claude, de buurkinderen van verderop, te herkennen. “Ben jij nou mal, hoe kan dat nou? Die vieren toch zelf ook Sinterklaas!” sprak mijn moeder ferm. Toen ik een dag later nieuwsgierig naar hun huis ging en mijn buurkinderen in de tuin zag staan, zag ik nog heel licht zwart rond de ogen, maar ik durfde niks te vragen of te zeggen.

Zwarte Piet was een begrip.

Die grote donkere ogen en rode lippen, die ineens voor het raam van je klas verschenen. Sommige huilden, maar ik was niet bang, ze waren tenslotte bijna kleurgenoten. Ik heb nooit zwarte Piet als discriminerend beschouwd, maar ben inmiddels genoeg bij gepraat, dat ik het anders moet zien. Er zijn mensen die nog steeds gebukt gaan onder het verleden van de slavernij en alle dagen in somberheid doorbrengen omdat ze eens in het jaar door ons Nederlanders op brute wijze worden geconfronteerd aan de tijd, dat wij nog spiegeltjes en kralen betaalden voor hun mensonterende werk.

Om die reden zal de zwarte Piet verdwijnen. Vind ik dat erg? Ja, dat vind ik heel erg. Maar als een deel van Nederland, elk jaar tot op het bot wordt gekwetst en begin december niet over straat wilt om zo alle zwarte Pieten te mijden, geef ze dan maar gewoon een ander kleurtje. Ik wil geen mensen kwetsen, verdriet doen of geestelijk mishandelen, al neem ik met pijn in mijn hart afscheid van onze zwarte knecht.
Even was er sprake van de Roetpiet, al vond ik dat meer een doekje voor het bloeden. Uiteindelijk bleek het bewust aanbrengen van zwart roet op een gezicht ook weer discriminerend. Ik zal me er bij neer moeten leggen. Net als Bram van der Vlugt een betere Sinterklaas was dan Stefan de Walle, maar ja, een Sint is een Sint en geen kind die kijkt naar het verschil in karakterspel van de acteur.

Over hopelijk een aantal jaren, dan bel ik zelf een blauwe, gele of een rode Piet met de vraag of ze alsjeblieft een bezoekje willen brengen aan mijn donkere kindertjes, die dan weer net zo staan te springen en dansen, als ik vroeger deed.

Leave a Comment

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>